Uwaga przedsiębiorcy ubezpieczeni w KRUS! Ważny obowiązek do końca maja!
Jeżeli prowadzisz działalność gospodarczą i jednocześnie podlegasz ubezpieczeniu w KRUS, musisz pamiętać o istotnym obowiązku, którego niedopełnienie może mieć poważne konsekwencje. W praktyce oznacza to konieczność pilnowania zarówno terminów, jak i określonych limitów podatkowych.
Termin złożenia dokumentów do KRUS
Do 31 maja 2026 r. należy złożyć do KRUS:
- zaświadczenie z Urzędu Skarbowego lub
- oświadczenie o wysokości należnego podatku dochodowego za 2025 r.
Należy podkreślić, że:
- brak złożenia dokumentu w terminie skutkuje automatyczną utratą ubezpieczenia w KRUS,
- konsekwencja ta następuje niezależnie od tego, czy limit podatku został przekroczony.
Limit podatku dochodowego – kluczowy warunek
Jednym z najważniejszych warunków pozostania w KRUS przy prowadzeniu działalności gospodarczej jest nieprzekroczenie limitu podatku.
- limit za 2025 rok wynosi: 4 576 zł (podatek należny)
W praktyce oznacza to, że:
- liczy się wyłącznie podatek należny, a nie przychód ani dochód,
- forma opodatkowania nie ma znaczenia (skala, podatek liniowy, ryczałt),
- limit jest corocznie waloryzowany i publikowany w Monitorze Polskim.
Konsekwencje przekroczenia limitu lub niedopełnienia obowiązków
Przepisy w tym zakresie są rygorystyczne:
- przekroczenie limitu nawet o niewielką kwotę powoduje utratę prawa do KRUS,
- brak dokumentu do 31 maja wywołuje identyczny skutek,
- w obu przypadkach następuje obowiązkowe przejście do ZUS.
Zmiana systemu ubezpieczenia oznacza:
- wyższe składki,
- inne zasady rozliczeń,
- dodatkowe obowiązki formalne.
Warunki pozostania w KRUS przy prowadzeniu działalności gospodarczej
Aby móc nadal podlegać ubezpieczeniu w KRUS mimo prowadzenia działalności gospodarczej, należy spełnić łącznie kilka warunków:
- co najmniej 3 lata nieprzerwanego ubezpieczenia w KRUS,
- dalsze prowadzenie działalności rolniczej lub praca w gospodarstwie o powierzchni powyżej 1 ha przeliczeniowego,
- złożenie oświadczenia o kontynuacji ubezpieczenia w terminie 14 dni od rozpoczęcia działalności,
- brak zatrudnienia na podstawie umowy o pracę lub stosunku służbowego,
- brak prawa do emerytury lub renty,
- nieprzekroczenie rocznego limitu podatku dochodowego.
Niedotrzymanie terminu 14 dni na złożenie oświadczenia oznacza utratę ubezpieczenia od dnia rozpoczęcia działalności.
Dodatkowe obowiązki i specyfika ubezpieczenia
Osoby prowadzące działalność gospodarczą i pozostające w KRUS powinny pamiętać, że:
- opłacają podwójną składkę emerytalno-rentową,
- składki na ubezpieczenie chorobowe, wypadkowe i macierzyńskie pozostają bez zmian,
- istnieje obowiązek corocznego potwierdzania wysokości podatku,
- konieczne jest bieżące monitorowanie sytuacji podatkowej.
Najczęstsze błędy popełniane przez przedsiębiorców
W praktyce najczęściej pojawiają się następujące błędy:
- mylenie podatku należnego z dochodem lub przychodem,
- brak kontroli limitu w trakcie roku,
- odkładanie uzyskania zaświadczenia na ostatnią chwilę,
- niezłożenie dokumentów do 31 maja.
Podstawa prawna
Podstawę prawną omawianych obowiązków stanowią:
- art. 5a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników,
- obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rocznej kwoty granicznej podatku dochodowego,
- przepisy regulujące zasady podlegania ubezpieczeniu w KRUS przy jednoczesnym prowadzeniu działalności gospodarczej.
Podsumowanie
Najważniejsze kwestie, o których należy pamiętać:
- limit podatku za 2025 r.: 4 576 zł,
- termin złożenia dokumentów: 31 maja 2026 r.,
- obowiązek: zaświadczenie z urzędu skarbowego lub oświadczenie,
- przekroczenie limitu lub brak dokumentu = utrata KRUS.
Z uwagi na konsekwencje, jakie niesie ze sobą niedopełnienie obowiązków, warto odpowiednio wcześniej zweryfikować swoją sytuację podatkową oraz zadbać o terminowe złożenie wymaganych dokumentów.