Duże zmiany w prawie pracy od 2026 roku – co muszą wiedzieć pracodawcy i pracownicy?
Styczeń 2026 r. przyniósł jedną z ważniejszych nowelizacji ostatnich lat. Prezydent podpisał ustawę zmieniającą Kodeks Pracy oraz ustawę o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych, a przepisy zostały ogłoszone w Dzienniku Ustaw 12 stycznia 2026 r.
Zmiany są szerokie i realnie wpływają na codzienną pracę działów kadr, HR, księgowości oraz samych pracowników.
Poniżej najważniejsze z nich:
Elektroniczne wnioski i dokumenty kadrowe.
Kolejna bardzo praktyczna zmiana to możliwość załatwiania wielu spraw elektronicznie, a nie wyłącznie „na papierze”.
Dotyczy to m.in.:
wniosków o urlop bezpłatny, odbioru czasu wolnego za nadgodziny, wyjść prywatnych, rozkładów czasu pracy, wniosków o ruchomy lub indywidualny czas pracy, dokumentów BHP, monitoringu, pracy w nocy, konsultacji wypowiedzenia umowy z organizacją związkową.
To realne uproszczenie i mniej papierologii w firmach.Ekwiwalent za niewykorzystany urlop – w końcu jasno określony termin.
Nowelizacja precyzuje zasady wypłaty ekwiwalentu za urlop po zakończeniu zatrudnienia:
co do zasady – w terminie wypłaty wynagrodzenia, jeżeli termin wypłaty pensji przypada jeszcze przed końcem umowy – pracodawca ma 10 dni od rozwiązania umowy na wypłatę ekwiwalentu.Koniec wątpliwości i sporów interpretacyjnych.ZFŚS – zmiana zasad reprezentacji pracowników.
Jeśli w zakładzie pracy nie działa związek zawodowy, to:
regulamin ZFŚS, decyzje o wysokości odpisu lub o nietworzeniu funduszumuszą być uzgadniane nie z jedną, a z co najmniej dwiema osobami, wybranymi przez załogę do reprezentowania jej interesów.
To ujednolicenie zasad z innymi obszarami prawa pracy.Układy zbiorowe pracy.
Nowe przepisy umożliwiają:
elektroniczną rejestrację układów zbiorowych, zawieranie ich zarówno na czas określony, jak i nieokreślony.Płaca minimalna – ważne, ale wynika z innych przepisów.
Choć często omawiane razem, warto pamiętać, że zmiany w płacy minimalnej nie wynikają bezpośrednio z tej nowelizacji, ale obowiązują również od 2026 r.:
od 1 stycznia 2026 r.:
minimalne wynagrodzenie za pracę – 4 806 zł brutto, minimalna stawka godzinowa – 31,40 zł brutto.Kiedy wchodzą w życie przepisy?
większość nowelizacji – po 14 dniach od ogłoszenia, czyli najpóźniej 29 stycznia 2026 r., przepisy o wliczaniu stażu – 1.01.2026 (sektor publiczny) i 1.05.2026 (sektor prywatny).Ponadto przypominam jeszcze o zmianie w liczeniu stażu pracy:
Od 2026 r. do stażu pracy będą wliczane nie tylko umowy o pracę, ale także:
okresy pracy na umowach-zleceniach, okresy prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej,o ile były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne.
Ma to wpływ m.in. na:
wymiar urlopu wypoczynkowego, długość okresów wypowiedzenia, prawo do dodatków stażowych i innych świadczeń.Podsumowując – nowe przepisy to:
mniej formalności, więcej możliwości działania online, jaśniejsze zasady rozliczeń, drobne, ale ważne zmiany w ZFŚS.Warto już teraz sprawdzić procedury kadrowe i przygotować się na 2026 rok.